Harrington (1991) süreçleri üretim ve iş süreçleri olarak sınıflandırmakta ve şu tarifleri yapmaktadır:

Üretim süreci “dış müşteriye sunulacak ürünü fiziksel olarak üreten süreç”,

İş süreci: “kuruluşun kaynaklarını kullanarak, kuruluşun amaçlarıyla ilgili sonuçların alınması için izlenen, birbiriyle alakalı (mantıksal olarak sıraya dizilmiş) işlemler grubu”dur.

1993’de, Johansson, süreci, “bir girdiyi alarak buna katma değer katarak, çıktıya dönüştüren etkinlikler” olarak tanımlamıştır. İş süreci tanımıysa şöyledir:

“iş süreci, pazarın beklentilerini karşılamak üzere ve fonksiyonlar boyunca çalışan birbiriyle alakalı etkinlikler serisidir”. Bir kuruluşta bu şekilde 6-8 temel iş süreci olacağını da eklemiştir.

Born (1994), iş sürecini Johansson’un tanımına benzer şekilde tanımlamış ve bunları

  1. Temel süreçler (core processes) ve
  2. Destek süreçler (support processes) şeklinde sınıflandırmıştır.

 


1995’te ise, Ould, iş süreçlerini,

  1. Temel süreçler
    Dış müşteriyi memnun etmeye odaklanan süreçler
  2. Destek süreçler
    İş müşteriyi memnun etmeye yönelik süreçler
  3. Yönetim süreçleri
    Temel ve destek süreçleri yönetmeye ve iş planlarını yapmaya yönelik süreçler

 


şeklinde bir sınıflandırmaya gitmiştir.

Amerikan Verimlilik ve Kalite Kuruluşu (APQC)’nin süreç sınıflandırması ise şöyledir:

 


  1. Operasyonel süreçler:
    Pazarı ve Müşterileri Anlama
    Vizyon ve Strateji Geliştirme
    Ürün ve Hizmet Geliştirme
    Pazarlama-Satış
    Ürün/Hizmet Yönetimi
    Faturalama ve Servis
  2. Destek süreçler:
    İnsan Kaynaklarının Yönetimi
    Bilgi Kaynaklarının Yönetimi
    Finansal ve Fiziksel Kaynakların Yönetimi
    Çevre Yönetimi
    Dış İlişkilerin Yönetimi
    İyileştirme ve Değişimin Yönetimi

 


Bizim yapacağımız sınıflandırma, son yıllarda popülerlik kazanmış olan Müşteri İlişkileri Yönetimi (CRM) bağlamında da rastlanabilecek bir sınıflandırmadır:

  1. Temel süreçler (Birincil Süreçler)
    Dış müşteriyle temasta olunan süreçler (“front-office” processes)
  2. Destek süreçler
    Temel süreçleri destekleyen süreçler (“back-office” processes)

 


Süreçleri sınıflamak bir kuruluşa, hangi süreçlere öncelikle eğileceği , kaynak ayıracağı gibi konularda yardımcı olabilir. Ayrıca, hatılamak gerekir ki, temel süreçlerin nihai müşterisi, dış müşteridir. Destek süreçler ise temel süreçlere destek olurlar; onlara hizmet ederler; müşterileri iç müşteridir. Ancak, bu, destek süreçlerinin daha az önemli olduğu gibi bir anlama gelmemektedir.


 

 

SÜREÇ HİYERARŞİSİ

Ana süreç olarak tanımlanan süreçler birden fazla bölüm (departman / fonksiyon) boyunca çalışan süreçlerdir. Bir kuruluşta genel olarak 8-12 temel süreç olabilir.

(“Ana” sözcüğü yerine “temel” veya “kilit” sözcükleri de kullanılabilir. İngilizce kaynaklarda da bu anlamda değişik kelimeler kullanılmaktadır: “key”, “core” , “main”, “major”...gibi…Bir kuruluş bunlardan herhangi birini kullanabilir; önemli olan, bir kuruluştaki her bir çalışanın o sözcükle NE’yin kasdedildiğini bilmeleri, herkesin aynı şeyi anlamasıdır).

Ana süreç, içinde birden fazla süreç içerir. Her bir sürecin içinde de alt süreçler vardır. Bu hiyerarşik yapı aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. Alt süreçlerin içinde detay süreç diyebikeceğimiz daha küçük süreçler olabilir.

Detay süreçler işlemlerden (“tasks”) oluşur. Ancak, şekilde gösterildiği gibi her süreç için üç seviye olması gerekmez; iki seviye olabilir. Yani ana süreç ve içinde süreçler….ve süreçler içinde, işlemler….Ve genel olarak üçten fazla seviye söz konusu olmamaktadır.



 


Örnek olarak, “Siparişin Gerçekleştirilmesi” adı verilecebilecek temel bir süreç, şöyle gösterilebilir:



 

Şekildeki süreçlerin alt süreçleri olabilir. Veya alt süreçleri olmayıp sadece işlemler (“tasks”) içerebilir. Alt süreçleri varsa, onlar da işlemler içerceklerdir.

Çok temel bir süreç olan ve ne yazık ki pek az kuruluşta tanımlı olan ya da farkında olunan “Müşteri Memnuniyeti Yönetimi” süreci örnek olarak iki süreç içerebilir:

 


   

Copyright © 2006
Yazıların hiçbir kısmı yazardan izin alınmadan elektronik veya mekanik yollarla çoğaltılamaz ve dağıtımı yapılamaz; ve kaynak belirtmeden alıntı yapılamaz.